arrow_back

Longread: Duurzame innovaties die bijdragen aan een klimaatneutrale infrasector in Nederland

Om tot een klimaatneutrale infrasector te komen, is het van essentieel belang om te focussen op versnelling van nieuwe, CO2-reducerende ontwikkelingen en technologieën. Dit is een van de belangrijkste bevindingen van het onderzoeksproject ‘Op weg naar een klimaatneutrale infrasector in Nederland’. Het onderzoek werd mogelijk gemaakt door SKAO in samenwerking met TU Delft. Welke duurzame innovaties dragen bij aan een klimaatneutrale infrasector in Nederland?

Het onderzoeksrapport ‘Op weg naar een klimaatneutrale infrasector in Nederland’ is in 2018 gepubliceerd. Het onderzoeksproject is een MVI-Energie project, onderdeel van de Topsector Energie brede ambitie om bij te dragen aan het versnellen van de transitie naar een duurzame energievoorziening, als onderdeel van de ontwikkeling richting een duurzame samenleving. Dit onderzoek leverde transitiescenario’s op voor de materiaalketens van de vier meest invloedrijke materialen voor de infrasector, namelijk beton, asfalt, staal, en brandstof. In deze ketens zijn verschillende scenario’s verkend, die een klimaatneutrale infrasector mogelijk kunnen maken.

Dit artikel gaat verder in op de duurzame innovaties en ontwikkelingen per keten, die bijdragen aan een klimaatneutrale infrasector in Nederland. Per keten worden innovaties en circulaire kansen uitgelicht die CO2 reduceren en de transitie naar een klimaatneutrale infra versnellen.

Beton

Uit het onderzoek blijkt dat met name de productie van cement de grootste CO2-uitstoot veroorzaakt als gevolg van betonproductie. 70 procent van de CO2-uitstoot die vrijkomt bij betonproductie wordt veroorzaakt door cement, melden SKAO en TU Delft in het onderzoek. De onderzoekers zien daarom kansen voor innovaties die de CO2-uitstoot van beton als gevolg van cementproductie verkleinen.

Innovatie
Nieuwe technologieën om CO2-uitstoot in de cementproductie te verminderen, bestaan vooral uit nieuwe cementtypen die zijn opgebouwd uit andere mineralen. Een voorbeeld daarvan is geopolymeer. Dit materiaal vervangt cement in beton door minerale reststoffen, alkaliën en gepatenteerde additieven en zou daarmee 80 procent minder CO2 opleveren. Zo wordt geopolymeer toegepast in de CO2-negatieve weg N211 tussen Den Haag en Poeldijk. De onderzoekers plaatsen wel een kanttekening bij het gebruik van cementvervangers: niet alle grondstoffen/mineralen van de nieuwe cementtypen zijn in grote getale aanwezig. Hoewel de onderzoekers de kans klein achten dat nieuwe cementtypen als geopolymeer de gehele stroom aan cement overnemen, zijn er wel voldoende kansen om met de nieuwe cementtypen CO2 te reduceren bij de productie van beton.

Circulaire kansen
Naast het vervangen van cement, zijn er volgens het onderzoek ook circulaire kansen voor beton, bijvoorbeeld om in de end-of-life fase van de betonketen cement terug te winnen. Een voorbeeld hiervan is de zogeheten ‘Smart Liberator’, een machine die cement terugwint uit oud beton. Het teruggewonnen cement kan vervolgens gebruikt worden als fundering onder wegen, maar ook voor het maken van nieuw beton.

Asfalt

Asfalt wordt hoofdzakelijk in de infrasector gebruikt. De meeste uitstoot wordt veroorzaakt in de asfaltproductie, die neemt 42 procent van de totale CO2-uitstoot voor zijn rekening. Daarnaast zorgt de overige productie, namelijk het bindmiddel bitumen in asfalt, voor 10 procent van de totale CO2-uitstoot.

Innovatie
De asfaltproductie veroorzaakt het grootste deel van de CO2-uitstoot door de verhitting die nodig is om de mineralen (zand, grind of steenslag), vulstoffen (vliegas of kalksteenmeel), bitumen en eventueel additieven te mengen. Om de bitumen beter te laten hechten in het asfaltmengsel, worden de mineralen en het bitumen in een traditioneel asfaltproductieproces verwarmd bij een temperatuur van rond de 180 graden Celsius. Op korte termijn zien de onderzoekers daarom kansen voor CO2-reductie in de asfaltketen door het materiaal te produceren bij lagere temperaturen. Zo test Rijkswaterstaat samen met BAM Wegen het zogeheten LEAB PA

Prev:
Next: